Transport łodzi. Jak ustawić łódź na przyczepie i przewieźć bezpiecznie?

Pantaenius: Jakie są największe zagrożenia dla łodzi podczas transportu?

Holger Stürck: Czasami problemy zaczynają się jeszcze przed opuszczaniem łodzi na przyczepę. Jeśli kadłub wisi na dźwigu nieprawidłowo, trudno go właściwie opuścić i ustawić. Nieprawidłowe położenie może być wynikiem złego podwieszenia na pasach lub nieodpowiedniego wyważenia, na przykład z powodu wyposażenia znajdującego się na pokładzie. Jeśli przyczepa nie jest odpowiednio dopasowana do łodzi, operacja związana z ustawieniem i transportem może nawet doprowadzić do wgnieceń w kadłubie.

Jak znaleźć właściwe miejsce dla podpór?

Zasadniczo dobrą regułą jest umieszczanie podpór w rejonie silnika (na przykład w pobliżu przekładni sail drive). To tam znajduje się fundament silnika i tam kadłub jest wzmocniony. Poza tym można po prostu opukać kadłub – tam, gdzie dźwięk będzie pusty, nie należy ustawiać podpór. Ogólnie rzecz biorąc, współczesne łodzie są nieco bardziej podatne na uszkodzenia, ponieważ buduje się je lżej niż kiedyś. Właśnie dlatego starsze jednostki mogą nam wypaczyć pewne błędy podczas stawiana na podporach. Z drugiej strony, stocznie zwykle  dostarczają szczegółowe instrukcje dotyczące miejsc, w których podpory mogą lub nie mogą być ustawiane. Jeśli nie otrzymaliśmy takich wskazówek wraz z łodzią, warto zasięgnąć informacji u producenta. 

Czy istnieje jakaś standardowa procedura, czy też metoda, którą łatwo zapamiętać i stosować?

W zasadzie nie ma jednej standardowej procedury, ponieważ każda łódź jest inna. Zawsze jednak warto opuścić podpory na przyczepie maksymalnie w dół lub je złożyć. Następnie powoli i delikatnie ustawiamy łódź na kilu lub stępce, nie przenosząc jeszcze całego ciężaru na przyczepę (przenosimy połowę całkowitej masy lub ewentualnie dwie trzecie). Później przesuwamy podpory w odpowiednie miejsca i zaczynamy opierać na nich pozostały ciężar. Należy zwracać uwagę na środek ciężkości, by nacisk na hak holowniczy nie był ani za mocny, ani za słaby.

Czy różnice między łodziami motorowymi i żaglowymi są tu istotne?

Łodzie motorowe zazwyczaj trudniej się podnosi na dźwigu, ponieważ nie tak łatwo znaleźć punkty zaczepienia pasów. Dodatkowo pasy mogą się zsuwać – wynika to z kształtu dna. Z tego powodu pasy powinny być dodatkowo przymocowane do łodzi, na przykład do knag pokładowych. Samo ustawianie łodzi motorowej na przyczepie bywa jednak łatwiejsze, ponieważ mamy do czynienia z kilem wzdłużnym lub stępką.

Jachty żaglowe łatwiej się podnosi na dźwigu, ponieważ w prostszy sposób możemy określić miejsca prowadzenia pasów (oczywiście pamiętając o kluczowych elementach dennych, czyli o wale lub przekładni sail drive). Są natomiast trudniejsze do opuszczania i stawiania na podporach, ponieważ trzeba uwzględnić rozkład masy kila i kadłuba. W nowoczesnych jachtach żaglowych środek ciężkości często znajduje się za końcem kila, co oznacza, że rufa jest cięższa, niż można by się spodziewać.

Co właściciele mogą zrobić samodzielnie, a w jakich przypadkach zdecydowanie poleca Pan skorzystać z usług wyspecjalizowanej firmy?

Uważam, że właściciele mniejszych łodzi żaglowych i motorowych, o masie do dwóch ton, mający doświadczenie w holowaniu, mogą całą operację wykonać samodzielnie. Kluczowe pytanie jednak brzmi: „Czy naprawdę znają rzeczywistą wagę swojego jachtu?”. Łodzie w praktyce często ważą więcej, niż wynika to z dokumentów, nawet jeśli nie mają zbyt dużo dodatkowego wyposażenia. Oznacza to, że można łatwo przekroczyć dopuszczalną masę całkowitą zestawu transportowego. W przypadku łodzi powyżej dwóch ton zalecałbym skorzystanie z usług profesjonalistów, którzy mają doświadczenie i przeszli szkolenia w zakresie zabezpieczania ładunków.

Jakie są najważniejsze praktyczne wskazówki od profesjonalisty dla właścicieli, którzy zechcą działać samodzielnie?

Pod żadnym pozorem nie należy decydować się na samodzielny transport wyłącznie ze względów finansowych. Ponadto bardzo ważne jest regularne sprawdzanie stanu technicznego przyczepy. Jeśli ktoś nie jest zaznajomiony z całym procesem, pomocne może być uczestnictwo w szkoleniu (w Polsce niektóre firmy oraz ośrodki doskonalenia jazdy organizują szkolenia dla kierowców uczące mocowania ładunków, doboru odpowiednich pasów i odciągów, prawidłowego rozkładu masy, a także manewrowania z przyczepą). 

Jakich informacji potrzebuje od właściciela profesjonalna firma, aby wykonać zlecenie transportowe?

Potrzebujemy dokładnej wagi, precyzyjnie oznaczonych punktów mocowania oraz – w przypadku jachtów żaglowych – informacji, czy łódź ma przekładnię sail drive czy wał napędowy. Oczywiście niezbędne są również podstawowe wymiary: długość, szerokość oraz na przykład długość masztu (jeśli planujemy transportować łódź z masztem położonym na pokładzie).